Co liderzy samorządu w Polsce robią, by przeciwdziałać zanieczyszczeniu powietrza? Czy rzeczywiście samorządowcy mają narzędzia do tego, by mieszkańcy oddychali zdrowym powietrzem? Jaki związek z tym mają drony, drzewa i solidarność społeczna?
O tym wszystkim przeczytacie w „Kronice czystego powietrza”, która przedstawia 11 przykładów działań z miast i gmin z całej Polski, które są inspiracją dla innych samorządów, by w Polsce oddychało się nam zdrowiej.
W styczniu 2025 zapytaliśmy 70 wójtów, prezydentów i burmistrzów z całej Polski, czy temat czystego powietrza z perspektywy ich gmin jest ważny i potrzebny. Dostaliśmy bardzo pozytywny feedback, gdzie ponad 30 osób zadeklarowało, że chcą czynnie podejmować działania na rzecz poprawy jakości powietrza w ich regionie. Był to dla nas dobry sygnał. Nie przypuszczaliśmy, że w obliczu wyzwań, które dziś dotyczą samorządów, a w szczególności bezpieczeństwa, ten temat nadal jest aktualny – mówi Agnieszka Muras, Wiceprezeska Szkoły Liderstwa im. Zbigniewa Pełczyńskiego.
Na tej podstawie Szkoła Liderstwa stworzyła program „Clean Air Now. City Leaders Facing Challenges”, który zakładał poszerzanie kompetencji liderów miast i gmin w dwóch obszarach: wiedzy dotyczących skutków zanieczyszczenia powietrza i instrumentów przeciwdziałania oraz kompetencji liderskich.
„Zanieczyszczenie powietrza to w Polsce nadal nie jest pieśń przeszłości” – mówi Aneta Skubida z Clean Air Fund, który sfinansował przedsięwzięcie – „dlatego nasz fundusz wspiera samorządy, których liderzy i liderki mają świadomość jak poważny jest wpływ zanieczyszczeń na zdrowie i chcą skutecznie zbudować lepszą przyszłość dla swoich społeczności”.
W efekcie 12 dni szkoleń, doradztwa i codziennej pracy, zebrano 11 przykładów, jak uczestnicy mierzą się z tematem jakości powietrza.
„Chcemy, by o naszych działaniach mogli przeczytać inni samorządowcy, którzy zamierzają przeciwdziałać zanieczyszczeniom atmosferycznym. Po programie wiemy, że nasza grupa ma wiele do zaoferowania innym. Jesteśmy bardzo zróżnicowani, mamy różne zasoby: ludzkie, finansowe, geograficzne, wiedzowe, które determinują skalę naszych działań. I to w tej publikacji jest najcenniejsze, bo jeśli jesteś wójtem małej gminy i nie masz pieniędzy na gminne dopłaty do wymiany pieców, to możesz zrobić coś innego, co realnie wpłynie na to, czym oddychają mieszkańcy twojej społeczności – o tych opcjach przeczytasz w naszym inspiratorze” – mówi Tomasz Andrukiewicz, prezydent Ełku.
„Zachęcamy do sięgnięcia do tekstów, które mogą służyć temu, by obrać najlepszy dla gmin i miast kierunek zmian lub po prostu podpowiedzą, do kogo zadzwonić, by zapytać, jak dane rozwiązanie się sprawdza” – zachęca koordynator „Clean Air Now” Marcin Stroński.
Kronika czystego powietrza do podpowiedź, co już w Polsce gminy robią, jakie są tego rezultaty. Liderzy i liderki dzielą się własnymi doświadczeniami, tłumaczą z czego wynika obrana przez nich ścieżka działań i na co warto zawracać uwagę, by nie powielać ich błędów.
„Mamy nadzieję, że ta bezpłatna publikacja przyniesie realną korzyść samorządom” – puentuje Agnieszka Muras.
